Tıp

Araştırmacılar Enzimin Temel Bağışıklık Hücreleri Üzerindeki Gücünü Ortaya Koyuyor

Yazan: Wendy Smith

Çeviren: Utku Keskin

Düzenleyen: Ümit Sözbilir

Özet: DOT1L enzimi bağışıklık sistemi üzerine önemli etkileri olup, enzimin inhibisyonunun T ve B hücrelerindeki etkilerinin gözlemlenmesi, yeni tedavi yaklaşımlarının oluşmasını sağlamakta ve gelecekteki birçok hastalık ve özellikle aşı çalışmaları için büyük bir umut oluşturmaktadır. Monarch Biyotıp Keşif Enstitüsünde Profesör Colby Zaph ve Profesör Kim-Jacobson’nun ekipleri tarafından yürütülen deneylerde DOTL1 inhibisyonunun T hücrelerine etkisi gözlemlenerek gelecekteki tedavide kullanılabilecek bulgular elde edilmiş olup B hücrelerine ilişkin klinik deneyler ve araştırmalar devam etmektedir.

Monash Biyotıp Keşif Enstitüsündeki (BDI) bilim insanları DOT1L adlı bir enzimin bağışıklık sisteminin B ve T hücrelerindeki etkilerini gözlemlemek ve bazı bulgular üretmek için bir araya geldi. Elde edilen bulguların bağışıklık sistemi üzerine gelecekteki astım ve alerji araştırmalarına yönelik daha ileri çalışmaların yapılmasına imkân sağlayacağı düşünülmektedir.

Profesör Colby Zaph ve Profesör Kim Good-Jacobson liderliğindeki ekiplerin DOT1L ile ilgili iki makalesi Cell Reports’ta yayımlanmıştır.

Profesör Zaph, enzimin T hücrelerininin (enfeksiyonlara karşı bağışıklık için kritik olan beyaz kan hücrelerinin) farklı alt gruplara dönüşme seçimini nasıl yaptığını kontrol etmede kritik öneme sahip olduğunu fark etmiştir. Örneğin tip 1 hücreleri (Th1), viral enfeksiyonları[1] temizlemek için kritik iken tip 2 (Th2) hücreleri solucan parazitlerine karşı bağışıklık için gereklidir. Düzensiz Th1 hücreleri, iltihaplı bağırsak hastalığı, diyabet ve artrit[2] gibi kritik hastalıklara neden olabilir ve kontrolsüz Th2 hücreleri astım ile alerjilere yol açabilir.

Profesör Zaph, deneyi klasik bir balıkçılık tecrübesine benzetti ve ekledi; ’’Biz sadece inhibitörlerle[3] beraber T hücrelerini koyduğumuzda nelerin değiştiğini göreceğimizi düşündük. Birçok enzimde herhangi bir değişiklik olmadı fakat DOT1L inhibitörü, T hücrelerinin işlevini değiştirerek onları hiper-işlevsel hale getirdi.’’

Deney esnasında ilk keşfedilen şey DOT1L proteinin T hücrelerinin işlevinde farklılaşma ve aktifleşmesindeki etkisiydi. ­

Bu yeni çalışma, araştırmalar klinik öncesi modellerde DOT1L’yi genetik olarak ortadan kaldırmanın saf T hücrelerinin hepsinin tip 1 hücrelere dönüşmesine yol açtığını göstermiştir. Bu da hücrelerin solucan enfeksiyonlarını temizleyemediği ancak viral enfeksiyonlara karşı koymada iyi olduğu anlamına gelmektedir.

Profesör Colby deneyle ilgili açıklamasında: “Şu anda potansiyel bir hedef olan DOT1L, sadece 1. Tip bir bağışıklık sisteminin aşı yanıtını virüsler için desteklemekle kalmayıp aynı zaman da 2. Tip yanıtları düşürmek için de iyi bir yoldur ki bu da solucanları temizlemek için iyidir. Ayrıca DOT1L’nin yokluğunda klinik öncesi modellerde astım gelişmediğini veya alerjiye neden olan akciğer iltihabını yaşamadığımızı göstermiş olduk. Bu da DOT1L’nin astım yolaklarıyla ilgili gelecekteki çalışmalar için güzel bir hedef olduğunu gösteriyor.” dedi.

DOT1L’nin, kanser ve özellikle de lenfoid[4] kanserler için zaten klinik denemeleri devam etmektedir.

Deneylerde elde edilen bulgular, aynı proteinin farklı koşullar altında birden fazla etkiye sahip olabileceğini göstermiştir bundan dolayı klinik deneylerde dikkatli olunması gerekmektedir. Erken klinik çalışmalarda akut lenfoblastik lösemi[5] için DOT1L’yi hedefleyen bir dizi ilaç bulunmaktadır fakat DOT1L’yi inhibe etmenin B hücrelerindeki[6] antikor[7] oluşturma yeteneğini nasıl etkileyebileceğini konusunda elimizde çok az bilgi bulunmaktadır.

B hücreleri bizi viral enfeksiyonlardan korumak için kritiktir. Onların koruma gücü bir enfeksiyonun temizlenmesine yardımcı olmak için antikorlar üretmesinden gelir ve bağışıklık hafıza hücreleri eğer hasta olduysanız, hastalığı önlemek için hızlıca yanıt verirler. Antikor oluşumu aşıların büyük çoğunluğunun temelini oluşturur.

Doç. Dr. Good-Jacobson’ın ekibi tarafından yapılan araştırma, DOT1L’nin enfeksiyon boyunca veya bağışıklık kazandırmak ve etkili bir B hücresi tepkisi için kritik olduğunu ortaya koymuştur. Doç. Dr. Good-Jacobson’ın açıklamasında; “Bulduğumuz şey şu idi: Eğer B hücrelerinde DOT1L yoksa enfeksiyonla açılabilirlerdi ancak bir antikor yanıtı oluşturmada belirli bir noktaya gelip daha ileri gidemezlerdi.’’ demiştir.

Ekip ayrıca, DOT1L’yi bir dizi B hücresinden türetilmiş kanserlerde onkojenik genleri[8] harekete geçirmedeki rolü için araştırmada bulunacaklar.


[1] Viral Enfeksiyon: Virüslerin sebep olduğu hastalıkların tümüdür.

[2] Artrit: Eklemlerde vücut tarafından üretilen bir iltihaptır.

[3] İnhibitör: Belli bir işlevi ya da etkinliği önleyen maddedir:

[4] Lenfoid: Lenf dokusunun habis tümörlerine verilen genel bir isimdir.

[5] Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL): Akut Lenfositik veya Akut Lenfoid Lösemi olarak da adlandırılan ALL, kanın ve kemik iliğinin bir çeşit kanseridir.

[6] B Hücreleri: B Hücreleri, kemik iliğinde gelişen, kanda ve lenfte dolaşan ve belirli bir patojeni tanıdıktan sonra, belirli antikorları ve bir hafıza hücresi klonunu salgılayan bir plazma hücresi klonunda farklılaşan bir lenfosit türüdür. B hücreleri vücudu bir antikora dönüştürür. T hücrelerinden farkı budur. Çünkü T hücreleri virüsler ile mücadele eder.

[7] Antikor: Antikor (antibody) veya immünglobulin; doğada bulunan maddelerin veya canlılara ait hücrelerin üzerinde bulunan ve vücudumuz tarafından tanınan antijen ismindeki biyolojik maddeleri tanıyıp bağlanabilen karmaşık moleküllerdir. Bu moleküller organizmayı yabancı moleküllerin yol açması muhtemel zarar verici etkilere karşı erkenden uyararak koruyuculuk sağlarlar.

[8] Onkojenik Genler: Kontrolünü kaybetmiş protein kodlayan genlerdir ve kanser gelişiminin başlangıcında rol oynarlar. Proto-onkogen ise mutasyonu veya artmış gen ekspresyonu nedeniyle onkogene dönüşebilen, normal genlerdir. Bunlar, hücre büyümesi ve farklılaşmasını düzenleyen proteini kodlar.

Via
https://www.monash.edu/discovery-institute/news-and-events/news/2020-articles/researchers-expose-power-of-enzyme-on-key-immune-cells

Utku Keskin

Merhaba, ben Utku. Goce Delčev Üniversitesinde tıp fakültesi 1.sınıf öğrencisiyim. Bilimin neredeyse çoğu alanında ilgi duymaktayım ancak okuduğum bölümden dolayı daha çok biyoloji ve tıp alanına karşı daha çok ilgim var. Yeni bir şeyler öğrenmek en büyük tutkum. Bu yüzden kendimi entelektüel açıdan geliştirmeye çalışmaktayım. Hem yeni bir şeyler öğrenmek hem de öğrendiklerimi paylaşmak adına Gelecek Bilimde ailesinin bir parçası olmak istedim.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button