Biyoloji

Bilimsel Metot Nedir ve Nasıl İşler?

Çeviri: Biota        Revizyon: Şule Selçuk

Bilim, evrenin nasıl işlediğini anlamak için kullandığımız mantıksal ve sistematik bir yaklaşımdır.

Sanatın ve edebiyatın aksine bilim; deney ve analiz ile doğrulanabilecek, ölçülebilir sonuçları hedefler. Bilim fikirler ya da tercihler üzerine değil, gerçekler üzerine şekillenir.

Bilimsel metot, genel düşüncenin aksine, hipotezleri kanıtlayarak değil, kabul edilebilir bir sonuç çıkana kadar alternatif açıklamaları eleyerek işler.


Peki Bilimsel Metot Nedir?

Bilimsel metodun basamaklarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  1. Gözlem ya da gözlemler yapmak.
  2. Gözlemler hakkında sorular sorarak bilgi toplamak.
  3. Bir hipotez oluşturmak. Hipotez oluşturmak gözlem üzerinden doğru ya da yanlış bir tahminde bulunmaktır.
  4. Hipotezi tekrarlanabilir deneylerle test etmek.
  5. Deneylerde elde edilen verileri analiz etmek, hipotezi kabul veya reddetmek ya da gerekirse hipotezde değişikliğe gitmek.
  6. Gözlemler ile hipotez arasında herhangi bir tutarsızlık kalmayıncaya kadar deneyleri ve analizleri tekrarlamak.

Bilimsel metoda dair bazı temel noktalar da şöyledir:

  • Hipotez test edilebilir ve yanlışlanabilir olmalıdır.
  • Araştırma tümevarımlı ve tümdengelimli akıl yürütme yöntemlerini  içermelidir.
  • Deney en az bir bağımlı değişken ve bir bağımsız değişken içermelidir.
  • Araştırmada mutlaka bir deney ve bir kontrol grubu bulunmalıdır. Deney yapılan grubun kıyaslaması kontrol grubuna göre yapılmalıdır.

Bilimsel yöntem bazen çok sinir bozucu olabilir. Bir teori neredeyse hiçbir zaman kanıtlanamaz. Çok nadiren bazı teoriler kanun haline gelebilir (yerçekimi kanunu gibi). Ancak o bile yeni bulgularla küçük değişimlere uğrayabilir (bkz. Newton Mekaniği ve Kuantum Mekaniği).
Bu tabii ki teorilerin anlamsız olduğu anlamına gelmez. Bir hipotezin teori haline gelebilmesi için zaten deney yapılmış, bulgular ile desteklenmiş, aksi bir durum gözlenmemiş olması gerekir.

Teori:


Yani birinin “sadece bir teori” demesi o kişinin bilimle pek de alakası olmadığının bir göstergesidir. Çünkü bilimde teori, deney ve gözlem verileriyle desteklenmiş hipotezlerdir.

“Teorilerinizin” çürütülmemesi dileğiyle…

Referanslar
http://www.livescience.com/20896-science-scientific-method.htmlhttp://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_theory

Biota

Biyoloji yüksek lisans öğrencisi. Ekoloji alanında çalışıyor. Bir gün kendini "biyolog" olarak nitelendirebilirse o gün bir bilim insanı olabileceğine inanıyor. O güne dek merakın peşinden sürüklenmeye devam edecek.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu