BiyolojiTeknolojiTıp

Yeni Yapılan Araştırmanın Sonuçları Gelecekteki İşitme Kaybı Tedavilerine Öncülük Edebilir

Çeviren: Özge Çığ             Düzenleyen: Ümit Sözbilir

Özet: Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesindeki araştırmacılar tüylü hücrelerin gelişiminde önemli bir proteinin rol aldığını gösteren çalışma yürüttüler. Tüylü hücreler işitme için hayati önem taşıyor. Söz konusu hücrelerin bazıları kulağa gelen sesi çoğaltıyor ve diğerleri ise sesleri beyine gidecek olan elektrik sinyallarine dönüştürüyor. UMSOM Kulak, Burun, Boğaz, Baş ve Boyun Cerrahisi bölümünde yardımcı profesör olan Ronna Hertzano ve Standford Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı olan Maggie Matern, GFI1 diye adlandırılan bir proteinin embriyonik bir hücrenin işlevsel yetişkin tüylü hücresine dönüşmesinde veya daha çok bir sinir hücresi ya da nöron gibi davranan bambaşka bir hücreye dönüşmesinde rol alabileceğini belirtiyor.

Bu çalışma UMSOM Kulak Burun Boğaz, Baş ve Boyun Cerrahisi bölümü ve UMSOM Genom Enstitüsü ile İsrail’de bulunan Tel Aviv Üniversitesi Sackler Tıp Okulu iş birliğinde bir grup hekim-bilim insanı ve araştırmacıları tarafından gerçekleştirilmiş ve “Development” dergisinde yayımlanmıştır.

İşitme eylemi, tüylü hücre denen ve iç kulakta yer alan özelleşmiş hücrelerin düzgün çalışması ile gerçekleşir. Eğer tüylü hücreler gelişimini düzgün tamamlamazsa ya da yüksek ses gibi çevresel etkilerden zarar görür ise bu durum işitme kaybı ile sonuçlanır. 

Amerika Birleşik Devletleri’nde işitme kaybı sıklığı her 10 yılda bir ikiye katlanmakla beraber, 70 yaşlarında olan yetişkinlerin neredeyse yarısını, 85 yaş üzerindeki yetişkinlerin ise yaklaşık %80’ini etkiliyor. Araştırmacılar işlevsel tüylü hücrelerin gelişim süreçlerini tetikleyen ve buna bağlı olarak yaşlı hücreler zarar gördüğünde yerine geçebilecek yeni tüylü hücreleri oluşturmanın üzerine yoğunlaşıyorlar. 

Sol fotoğrafta normal tüylü hücreler, sağ fotoğrafta ise zarar görmüş tüylü hücreler yer almaktadır. (Kaynak: https://www.cdc.gov/nceh/hearing_loss/how_does_loud_noise_cause_hearing_loss.html)

Son çalışmasını yürütmek için Dr. Hertzano ve ekibi, genetiği GFI1 proteinini üretmeyecek şekilde değiştirilmiş yenidoğan farelerin tüylü hücrelerindeki gen ifadelerini (ekspresyon) incelemek adına en son yöntemleri kullandılar. Bulgularına göre, bu proteinin yokluğunda embriyonik tüylü hücreleri gelişim sürecini sürdüremiyor ve tamamıyla işlevsel yetişkin tüylü hücrelerine dönüşemiyorlar. Gerçekte, izlenen gen ifadelerine (ekspresyon) göre bu hücreler nöron-benzeri hücrelere dönüşüyorlar.

Dr. Hertzano: “Bulduklarımız bize neden GFI1 proteinin embriyonik hücrelerin işlevsel hücrelere dönüşmesinde bu kadar önemli olduğunu açıklıyor. Veriler aynı zamanda deney protokollerinde kök hücrelerinden yeni tüylü hücreleri oluşturmada GFI1 proteinin önemini de ortaya koyuyor. Bu yenileme yöntemleri yaşa bağlı olarak veya yüksek ses gibi çevresel etkilerle işitme kaybı yaşayanlara uygulanmak için potansiyel durumda.” dedi.

Dr. Hertzano ilk GFI1 proteini ile ilgilenmeye başladığında Tel Aviv Üniversitesinde tıp alanındaki doktorasını tamamlıyordu. Tezinin bir parçası olarak işitme kaybının POU43 proteinindeki mutasyonlardan meydana geldiğini ve bu mutasyonların büyük ölçüde GFI1 proteinin kaybından kaynaklandığını keşfetti. O zamandan beri araştırmalarında GFI1 ve diğer proteinlerin işitmedeki etkisini araştırıyor. Bu alandaki diğer araştırmacı gruplar ise bu proteinleri “karışım” (cocktail) haline getirip tüylü hücreleri yenilemeyi ve işitmeyi normal haline getirmeyi test ediyorlar.

“İşitme üzerine araştırmalar sadece genom bilimi ve metodolojinin gelişmesiyle değil, birlikte çalışma güdüsü olan araştırmacılar sayesinde rönesans dönemini yaşıyor.” diyor Dr. Herzano.

Yeni araştırma Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (National Institutes of Health, NIH) bir parçası olan Ulusal İşitme Kaybı ve Diğer İletişim Rahatsızlıkları Enstitüsü (NIDCD) tarafından ve aynı zamanda Binational Scientific Foundation (BSF) tarafından desteklenmiştir.

“John Z. ile Akiko K. Bowers Seçkin Profesörü ve Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı, aynı zamanda Tıbbi İşlerden Sorum Genel Müdür Yardımcısı olan E. Albert Reece, “Yeni bulgular gelecekteki klinik gelişmeler için temel oluşturan bu araştırmaların öneminin altını çiziyor.”

Referanslar
https://www.medschool.umaryland.edu/news/2020/UM-School-of-Medicine-Researchers-Identify-Role-of-Crucial-Protein-in-Development-of-New-Hair-Cells-Needed-for-Hearing.html

Özge Çığ

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü'nde Moleküler Biyoloji ve Genetik okumakta olan, yaşama ait ve ondan üretilen soyut ve somut her şeyi anlamaya çalışan insan kişisi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu